EU – Kinhtetieudung.com

EU lâm le trước tham vọng Greenland của Trump: Căng thẳng địa chính trị

Linh — Thu, 15 Jan 2026 17:11:23 +0000

EU đang lâm le trước cuộc đua địa chính trị khi Trump tái khơi lại tham vọng chiếm Greenland, khiến khủng hoảng Bắc Cực leo thang.

Bất chấp những lời khẳng định “siêu cường quân sự” của Liên minh châu Âu (EU), thực tế cho thấy các biện pháp của EU và Đan Mạch không đủ sức ngăn chặn chiến lược của Tổng thống Mỹ Donald Trump đối với Greenland.

1. Nỗ lực ngoại giao của EU và Đan Mạch

Sau cuộc gặp trực tiếp giữa Phó Tổng thống JD Vance và Ngoại trưởng Marco Rubio với Ngoại trưởng Đan Mạch Lars Løkke Rasmussen, EU đã thành lập một nhóm công tác để thảo luận các yêu sách giữa Copenhagen và Washington. Tuy nhiên, Rasmussen nhấn mạnh rằng người dân Greenland không bao giờ đồng ý gia nhập Mỹ, dù Washington được cho là sẵn sàng trả tới 700 tỷ USD cho đảo này.

2. Trump không hề lay chuyển

Chỉ vài giờ sau cuộc gặp, Trump đã tuyên bố tại Phòng Bầu dục rằng “Đan Mạch không thể ngăn cản tôi” và khẳng định ý định kiểm soát Greenland. Lời phát biểu này được truyền tải rộng rãi trên Fox News, gây áp lực mạnh mẽ lên EU.

3. Lời hứa “siêu cường quân sự” của EU

Trong khi các nhà lãnh đạo EU đang cố gắng “hạ nhiệt” căng thẳng, Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen lại công bố tham vọng biến EU thành một “siêu cường quân sự”. Cùng lúc đó, Ủy viên Quốc phòng Andrius Kubilius đề xuất thành lập một đạo quân EU 100.000 binh sĩ – đề xuất nhanh chóng bị ủy ban bác bỏ.

Thực tế, EU vẫn phụ thuộc vào Mỹ trong các khoản vay và mua vũ khí: trong gói cho vay 90 tỷ euro cho Ukraine, EU dự kiến cho phép khoảng 10 tỷ euro dùng để mua vũ khí của Mỹ, đồng thời phải trả khoảng 3 tỷ euro tiền lãi hàng năm.

4. Các hành động biểu tượng nhưng không đủ sức

Paris và Berlin đã cử binh sĩ tới Greenland để tham gia các cuộc tập trận theo đề nghị của Đan Mạch, nhưng đây chỉ là những động thái mang tính biểu tượng, nhằm nhấn mạnh tầm quan trọng của an ninh Bắc Cực. Không có dấu hiệu nào cho thấy EU sẽ thực hiện một cuộc đối đầu quân sự thực sự với Mỹ.

5. Kết luận từ Euractiv

Theo Euractiv, khi đối mặt với sức ép thực sự từ Washington, các khẩu hiệu “siêu cường quân sự” của EU vẫn chưa đủ sức cứu Greenland hay thuyết phục bất kỳ bên nào khác. Cuộc tranh giành Greenland đang trở thành một bài học cảnh báo về sự chênh lệch giữa lời nói và hành động trong chính sách an ninh châu Âu.

Đọc thêm các phân tích sâu hơn về quan hệ EU‑Mỹ và chiến lược Bắc Cực tại các chuyên mục Tin tức – Chính sách.

Cập nhật nhanh: 10 xu hướng kinh tế toàn cầu ngày 10/1/2026

Linh — Sun, 11 Jan 2026 00:10:32 +0000

Ngày 10/1/2026, các thị trường tài chính và nền kinh tế toàn cầu đang trải qua những biến chuyển đáng chú ý, mở ra cơ hội lẫn rủi ro cho nhà đầu tư và doanh nghiệp.

1. Thương mại toàn cầu bước vào “giai đoạn chuyển đổi”

Các quốc gia đang vật lộn giữa xu hướng bảo hộ và nhu cầu tái cấu trúc chuỗi cung ứng. Nhiều nước tăng cường đầu tư vào công nghệ xanh, nhằm giảm phụ thuộc vào nguồn năng lượng truyền thống và đáp ứng yêu cầu bền vững của khách hàng.

2. Bitcoin 2026: Trước thềm quyết định chính sách Mỹ

Giá Bitcoin duy trì quanh mức 90.000 USD, giảm 2% so với cùng kỳ năm trước. Các nhà phân tích cho rằng, một “cú hích” chính sách tiền tệ của Fed hoặc quy định mới từ SEC có thể thay đổi xu hướng giá trong những tuần tới.

3. Phố Wall khởi đầu năm 2026 với “cơn sốt rủi ro”

Chỉ trong tuần đầu năm, chỉ số S&P 500 và Nasdaq đạt mức cao kỷ lục nhờ đà tăng mạnh của cổ phiếu meme, trái phiếu lợi suất cao và các công ty nhỏ. Sự hưng phấn này cho thấy nhà đầu tư đang tìm kiếm lợi nhuận cao trong bối cảnh lãi suất vẫn ở mức thấp.

4. Vàng – “vịnh tránh bão” trong bối cảnh địa chính trị căng thẳng

Giá vàng tăng trưởng ổn định nhờ kỳ vọng Fed sẽ cắt giảm lãi suất và nhu cầu bảo hiểm tài sản an toàn tăng cao. Theo Bloomberg, vàng đã ghi nhận mức tăng 1,8% trong tuần qua.

5. EU và Mercosur ký FTA tại Paraguay

Sau 26 năm đàm phán, Liên minh Châu Âu và khối Thị trường chung Nam Mỹ sẽ ký hiệp định Thương mại Tự do vào ngày 17/1/2026. Hiệp định này dự kiến sẽ giảm thuế quan trung bình 12% cho hơn 6.000 mặt hàng, mở rộng cơ hội xuất khẩu cho các doanh nghiệp cả hai khu vực.

6. Giá smartphone và PC dự báo “bước lên”

Thiếu hụt chip nhớ do nhu cầu xây dựng trung tâm dữ liệu AI khiến giá các thiết bị điện tử tiêu dùng tăng 3‑5% trong năm 2026, theo báo cáo của IDC.

7. Thị trường chờ quyết định thuế quan của Tối cao Mỹ

Mặc dù dự kiến sẽ có bản án vào ngày 9/1, Tòa án Tối cao Hoa Kỳ chỉ công bố một ý kiến không liên quan tới thuế quan, khiến nhà đầu tư vẫn đang chờ đợi một quyết định có thể thay đổi cấu trúc thuế quan và cân bằng tài khóa Mỹ.

8. Hai yếu tố định hình tương lai AI

Cuộc đua AI đang chuyển sang giai đoạn “năng lượng và tài chính”. Các quốc gia cần đầu tư vào hạ tầng điện năng và cơ chế thuế công bằng để duy trì lợi thế cạnh tranh, theo nghiên cứu của McKinsey.

9. Đồng (copper) – nút thắt tiềm năng gây chậm tăng trưởng

S&P Global cảnh báo nhu cầu đồng tăng mạnh trong ngành năng lượng xanh có thể tạo ra “cổ chai” cung ứng, đẩy giá lên mức cao nhất trong 5 năm qua.

Giá Bitcoin dao động quanh 90.000 USD/BTC trong tuần đầu năm 2026. Ảnh: AFP/TTXVN

10. Mạng xã hội X và trợ lý ảo Grok có thể bị gỡ bỏ khỏi kho ứng dụng

Ba thượng nghị sĩ Dân chủ đã yêu cầu Apple và Google đình chỉ ngay các ứng dụng X (trước đây là Twitter) và Grok sau khi Elon Musk bị cáo buộc cho phép tạo và lan truyền nội dung khiêu dâm và mô phỏng lạm dụng trẻ em. Nếu yêu cầu được chấp nhận, hàng triệu người dùng sẽ mất truy cập vào các nền tảng này.

Biểu tượng X và trợ lý AI Grok đang đối mặt với áp lực pháp lý. Ảnh: AFP/TTXVN

Theo vnanet.vn

Nhìn lại 10 xu hướng trên, chúng ta thấy rõ ràng rằng **biến động kinh tế toàn cầu ngày càng phụ thuộc vào chính sách tiền tệ, công nghệ AI và căng thẳng địa chính trị**. Các nhà đầu tư nên cân nhắc đa dạng hoá danh mục, theo dõi sát sao các quyết định pháp lý và chuẩn bị cho một năm 2026 đầy thách thức.

Bạn có quan điểm gì về những diễn biến này? Hãy để lại bình luận và chia sẻ bài viết nếu thấy hữu ích.

Nông sản ùn ứ, nhiều doanh nghiệp xuất khẩu ‘kêu trời’ vì giấy chứng nhận an toàn thực phẩm

Linh — Thu, 18 Sep 2025 01:42:11 +0000

Hàng trăm tấn thanh long, ớt, đậu bắp của Việt Nam hiện đang bị mắc kẹt tại các kho lạnh do không thể xuất khẩu sang Liên minh châu Âu (EU) vì vướng mắc về thủ tục cấp giấy chứng nhận an toàn thực phẩm. Sự chậm trễ này bắt nguồn từ việc chuyển đổi trách nhiệm cấp phép từ Bộ Nông nghiệp và Môi trường sang Sở An toàn thực phẩm các địa phương, bắt đầu từ ngày 1-7-2025, theo Thông tư 12/2025/TT-BNNMT.

Thông tư trên quy định các thay đổi về mặt kỹ thuật và quản lý trong cấp giấy chứng nhận an toàn thực phẩm cho sản phẩm có nguồn gốc thực vật xuất khẩu. Tuy nhiên, Sở An toàn thực phẩm tại các địa phương, trong đó có Sở An toàn thực phẩm TPHCM, cho biết họ chưa có đủ căn cứ pháp lý để cấp giấy chứng nhận này. Nguyên nhân xuất phát từ sự không rõ ràng trong quy định pháp luật, dẫn đến tình trạng tê liệt trong việc xuất khẩu hàng hóa của các doanh nghiệp Việt Nam.

Cụ thể, từ đầu tháng 7 đến nay, nhiều lô hàng như thanh long, ớt, đậu bắp đã bị mắc kẹt và không thể xuất khẩu sang EU do thiếu giấy chứng nhận an toàn thực phẩm. Hiệp hội Hồ tiêu và Cây gia vị Việt Nam đã báo cáo rằng có khoảng 250 tấn hàng gia vị, trị giá 2,4 triệu USD, đang chờ cấp phép. Tại tỉnh Bình Thuận, hàng trăm tấn thanh long xuất khẩu đang bị hư hỏng do thời gian lưu kho quá lâu.

Trước đây, trách nhiệm cấp giấy chứng nhận an toàn thực phẩm cho sản phẩm có nguồn gốc thực vật xuất khẩu thuộc về Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn. Tuy nhiên, với quy định mới, trách nhiệm này đã được chuyển giao cho các địa phương. Nhưng trong khi đó, cơ quan chức năng tại địa phương chưa sẵn sàng để thực hiện nhiệm vụ mới này.

Việc chậm cấp giấy chứng nhận không chỉ gây thiệt hại trực tiếp cho doanh nghiệp mà còn ảnh hưởng đến uy tín và thương hiệu của họ. Tại hội nghị tổ chức ngày 29-7 giữa Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) với các địa phương, vấn đề cấp phép vẫn chưa được giải quyết.

Câu chuyện này đặt ra yêu cầu về nguyên tắc “trong suốt về mặt kỹ thuật” trong quản lý nhà nước. Các cơ quan chức năng cần đảm bảo rằng việc thay đổi trong hệ thống quản lý không ảnh hưởng đến hoạt động của doanh nghiệp. Phân định trách nhiệm và sửa chữa văn bản là việc nội bộ của các đơn vị được Chính phủ giao nhiệm vụ và không nên để việc này kéo dài gây hậu quả cho doanh nghiệp.

Do đó, để tháo gỡ vướng mắc cho các doanh nghiệp, đặc biệt là trong việc cấp giấy chứng nhận an toàn thực phẩm cho sản phẩm xuất khẩu, các cơ quan chức năng cần nhanh chóng làm rõ các quy định pháp luật và hướng dẫn cụ thể cho địa phương. Từ đó, đảm bảo hoạt động xuất khẩu hàng hóa được diễn ra thông suốt và không bị gián đoạn do các vấn đề về thủ tục hành chính.

Trung Quốc chi hơn 200 tỷ USD phát triển xe điện, viết lại luật chơi toàn cầu

Linh — Tue, 22 Jul 2025 07:53:39 +0000

Trung Quốc đã mất gần hai thập kỷ và tiêu tốn hơn 200 tỷ USD để phát triển ngành xe điện trong nước. Với chiến lược hỗ trợ mạnh mẽ, nước này không chỉ là “tay chơi” chi đậm nhất mà còn đang viết lại luật chơi của nền kinh tế xe điện toàn cầu. Từ năm 2009 đến 2023, Bắc Kinh đã chi tổng cộng 230,8 tỷ USD, tương đương 1,3% GDP năm 2023, để phát triển ngành công nghiệp xe điện.

Châu Âu đẩy mạnh hạ tầng sạc và ưu đãi thuế cho người dùng xe điện. Ảnh: Shutterstock.

Phần lớn khoản chi này không chỉ là trợ cấp trực tiếp mà còn đến từ hàng loạt chính sách tài khóa và hành chính, bao gồm trợ giá người mua, ưu đãi thuế cho doanh nghiệp, đầu tư hạ tầng sạc và đặc quyền xe điện tại đô thị. Vào tháng 6/2023, Bắc Kinh đã công bố gói miễn giảm thuế trị giá 520 tỷ nhân dân tệ (72,3 tỷ USD) trong vòng 4 năm cho các loại xe năng lượng mới (NEV), bao gồm cả xe điện và hybrid sạc ngoài (PHEV). Đây là gói ưu đãi lớn nhất trong lịch sử ngành ôtô Trung Quốc.

Trong khi đó, Liên minh châu Âu (EU) đã chọn một mô hình linh hoạt hơn, cho phép từng quốc gia thành viên chủ động thiết kế chính sách phù hợp với điều kiện và ưu tiên nội tại. Tính đến năm 2023, cả 27 nước thành viên EU đều đã áp dụng ít nhất một hình thức hỗ trợ tiêu dùng xe điện. Đức đã dẫn đầu với chương trình hỗ trợ lên tới 9.000 euro/xe, miễn thuế lưu hành trong 10 năm và đầu tư hàng tỷ euro cho mạng lưới trạm sạc.

Pháp cũng đã triển khai chương trình hỗ trợ người tiêu dùng với mức trợ cấp từ 4.000-7.000 euro tùy theo thu nhập và giá trị xe. Dù mỗi quốc gia triển khai theo cách riêng, EU vẫn thể hiện quyết tâm chung trong chuyển đổi giao thông. Sau đại dịch Covid-19, EU đã phân bổ khoảng 140 tỷ euro, tương đương 20% ngân sách phục hồi NextGenerationEU, cho các sáng kiến thuộc Thỏa thuận Xanh châu Âu (European Green Deal), trong đó xe điện là một trụ cột.

Năm 2023, Trung Quốc bán ra hơn 9 triệu xe điện, chiếm gần 60% thị phần toàn cầu, trở thành nước xuất khẩu EV lớn nhất thế giới. Ảnh:

Một phần lớn nguồn lực này được rót qua các chương trình trung tâm như Horizon Europe, Quỹ Đổi mới (Innovation Fund) và Quỹ Phát triển Khu vực (ERDF), ưu tiên cho công nghệ pin – mắt xích chiến lược trong chuỗi EV. Chuyển đổi từ xe xăng sang xe điện được xem là một trong những ‘canh bạc’ đắt đỏ nhất của thế kỷ, và các quốc gia trên thế giới đang đầu tư hàng trăm tỷ USD vào ngành công nghiệp này, từ giảm thuế, trợ giá mua xe đến xây dựng trạm sạc và nhà máy pin.

Bên cạnh hỗ trợ tài chính truyền thống, EU cũng điều chỉnh khung pháp lý để tạo dư địa cho đầu tư lớn. Ảnh: Shutterstock.

Việc Trung Quốc và EU đầu tư mạnh mẽ vào ngành xe điện thể hiện quyết tâm của họ trong việc chuyển đổi giao thông và giảm thiểu tác động môi trường. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều thách thức và câu hỏi về tương lai của ngành công nghiệp này, bao gồm cả việc liệu các quốc gia có thể đạt được mục tiêu giảm thiểu khí thải và bảo vệ môi trường hay không.

Không quốc gia nào đầu tư mạnh vào ngành xe điện như Trung Quốc. Ảnh: Caixin.