Nội dung chính
Từ câu chuyện tăng trưởng mẫu mực của ngành bán lẻ trang sức, PNJ giờ phải đối mặt với thử thách quản trị khi công ty con PNJP – “nhà máy in hàng” – bị thanh tra NHNN chỉ ra vi phạm AML và thuế.
Thanh tra NHNN chỉ ra 2 tồn tại của PNJP, “nhà máy in hàng” của PNJ
Trong nhiều năm, PNJ được xem là một trong những thương hiệu bán lẻ trang sức tiêu biểu tại Việt Nam, với hệ sinh thái sản xuất‑chế tác‑phân phối khép kín và mạng lưới cửa hàng phủ khắp cả nước.
Ảnh cửa hàng bán lẻ của PNJ (website của PNJ)
Tuy nhiên, Kết luận thanh tra NHNN đối với Công ty TNHH Một thành viên Chế tác và Kinh doanh Trang sức PNJ (PNJP) – công ty con 100% vốn của PNJ – đã phát hiện hàng loạt vi phạm liên quan đến phòng, chống rửa tiền (AML) và quản trị nghiệp vụ. Đây là lời cảnh tỉnh cho mô hình quản trị ngày càng phức tạp của tập đoàn.
Ngày 31/12/2025, Chánh Thanh tra NHNN khu vực 2 ban hành Kết luận thanh tra số 01/KL‑TTRA đối với PNJP.
Nội dung thanh tra được thực hiện theo Quyết định số 139/QĐ‑TTRA ngày 08/10/2025, bao gồm: tuân thủ pháp luật trong kinh doanh vàng, chế độ kế toán, thuế, hóa đơn chứng từ và quy định phòng, chống rửa tiền.
Theo báo cáo, hoạt động của PNJP có quy mô lớn, đầu tư máy móc hiện đại, tạo công ăn việc làm và thực hiện đầy đủ nghĩa vụ thuế. Tuy nhiên, công ty vẫn còn hạn chế trong công tác AML: không kịp thời phân công, đăng ký cán bộ phụ trách; lưu trữ hồ sơ khách hàng chưa đầy đủ; báo cáo giao dịch lớn chậm trễ.
Về thuế, PNJP mắc sai sót trong việc khai không đúng kỳ tính thuế, nhưng chưa dẫn đến thiếu tiền thuế phải nộp.
Những vi phạm này đã khiến NHNN ban hành Quyết định xử phạt vi phạm hành chính số 196/QĐ‑XPHC ngày 10/12/2025, đồng thời gửi văn bản cho các cơ quan liên quan (Thuế TP.HCM, …) để xem xét xử lý.
Thanh tra cũng đưa ra 03 kiến nghị và 02 khuyến nghị nhằm nâng cao an toàn, tuân thủ pháp luật và đề xuất cơ chế chính sách cho hoạt động kinh doanh vàng.
PNJP vô hình nhưng đóng góp chính vào tổng doanh thu của PNJ
Trong báo cáo tài chính hợp nhất, PNJP gần như “vô hình” vì các giao dịch nội bộ được loại trừ khi hợp nhất. Tuy nhiên, thực tế PNJP là trung tâm sản xuất, tạo ra gần toàn bộ doanh thu từ mảng vàng‑bạc‑đá quý.
Theo báo cáo tài chính quý III/2025, doanh thu thuần của mảng này đạt hơn 8.096 tỷ VNĐ, chiếm gần 100% tổng doanh thu hợp nhất của PNJ (8.135 tỷ VNĐ). Nói cách khác, nếu PNJ là mặt tiền bán lẻ, thì PNJP chính là “nhà máy in hàng”.
PNJP do bà Cao Thị Ngọc Dung – Chủ tịch HĐQT PNJ – kiêm Chủ tịch HĐTV, và bà Trần Phương Ngọc Thảo là Tổng Giám đốc. Mô hình này không trái luật, nhưng phản ánh cách các tập đoàn gia đình Việt Nam thường tạo ra “khoảng cách thể chế” giữa công ty mẹ và công ty con sản xuất.
Quản trị chồng chéo và rủi ro ESG
Trong môi trường ngày càng nhạy cảm với tiêu chuẩn ESG, bất kỳ “vết xước” nào trong AML, thuế hoặc kiểm soát nội bộ đều có thể được thị trường diễn giải thành rủi ro hệ thống. Cấu trúc chồng chéo khiến sai sót dù nhỏ cũng dễ bị phóng đại.
Thị trường quan tâm không chỉ đến mức phạt hiện tại, mà còn vào khả năng PNJ tái cấu trúc hệ thống kiểm soát nội bộ tại PNJP: tách bạch rõ hơn vai trò quản trị‑điều hành‑sở hữu, nâng chuẩn AML và thuế lên tiêu chuẩn khu vực.
Triển vọng và các kiến nghị
Để duy trì niềm tin nhà đầu tư, PNJ cần:
- Thiết lập cơ chế báo cáo AML độc lập, đáp ứng thời hạn quy định.
- Rà soát lại quy trình khai thuế, đảm bảo tính chính xác và kịp thời.
- Tăng cường minh bạch về cấu trúc sở hữu và vai trò quản trị của PNJP.
- Áp dụng chuẩn ESG toàn tập đoàn, bao gồm đánh giá rủi ro quản trị và công bố công khai.
Những bước này không chỉ giúp PNJ vượt qua kiểm tra hiện tại mà còn củng cố vị thế của tập đoàn trong mắt nhà đầu tư quốc tế.
