Nội dung chính
Sau hơn một thập kỷ nỗ lực, dự án FIP Vũng Tàu đang mở đường cho bột cá Việt Nam bước vào chuỗi cung ứng xanh toàn cầu.
Dự án Cải thiện nghề lưới kéo Bà Rịa – Vũng Tàu (FIP Vũng Tàu) được khởi xướng năm 2015 và triển khai chính thức từ 2020, với lộ trình kéo dài đến 2035. Mục tiêu chính là “xanh hóa” nghề lưới kéo, nâng giá trị bột cá và tạo cơ hội cho ngành thủy sản Việt Nam tham gia các chuỗi cung ứng có trách nhiệm quốc tế.
1. Cơ cấu hợp tác công‑tư (PPP) – Nền tảng vững chắc
Dự án được điều hành bởi Hội Thủy sản TP.HCM (trước đây là Chi hội Chế biến Bột cá và Dầu cá tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu) và dựa trên mô hình PPP. Tổng kinh phí dự kiến giai đoạn 2025‑2035 là 610.000 USD, trong đó doanh nghiệp đóng góp 470.000 USD, nhà nước hỗ trợ 102.000 USD qua các chương trình IUU, và 38.000 USD còn lại đến từ các tàu cá tham gia nâng cấp thiết bị.
2. Vai trò của các bên liên quan
- Cục Thủy sản và Kiểm ngư: Điều phối, hướng dẫn thực hiện quy định chống khai thác IUU.
- Sở Nông nghiệp và Môi trường: Quản lý IUU, truy xuất nguồn gốc và tuyên truyền cho ngư dân.
- Hội Thủy sản TP.HCM: Kết nối doanh nghiệp với ngư dân, phổ biến yêu cầu nhật ký khai thác, hành trình tàu và thủ tục cập cảng.
- Phân viện Hải sản phía Nam: Hỗ trợ nghiên cứu, đào tạo và giám sát kỹ thuật.
3. Kết quả 2025 và các chứng nhận quốc tế
Theo báo cáo ngày 12/1, dự án đã đạt mục tiêu cung cấp 25.000 tấn nguyên liệu bền vững cho năm 2025, tương đương khoảng 120.000 tấn mỗi năm khi dự án hoàn thiện. Các thành tựu đáng chú ý:
- CTY TNHH Phúc Lộc Vũng Tàu nhận chứng nhận MarinTrust cho chương trình cải tiến nguồn cung ứng.
- Nutreco International Việt Nam và C.P Việt Nam đạt chứng nhận ASC cho thức ăn thủy sản sử dụng nguyên liệu bền vững từ FIP Vũng Tàu.
Những chứng nhận này là tiền đề quan trọng để bột cá Việt Nam tiến gần hơn tới các “nhãn xanh” như MSC, ASC và MarinTrust trên thị trường quốc tế.
4. Định hướng mở rộng 2026‑2035
Từ năm 2026, dự án sẽ mở rộng quy mô và phạm vi, hướng tới việc tạo ra một thương hiệu “nhãn xanh” được công nhận toàn cầu. Kế hoạch bao gồm:
- Tăng số doanh nghiệp đạt chứng nhận MarinTrust IP.
- Mở rộng liên kết quản lý sang các tỉnh miền Nam.
- Siết chặt giám sát và tiêu chuẩn tham gia cho các tàu cá.
5. Ý nghĩa chiến lược cho ngành thủy sản Việt Nam
Ông Đinh Xuân Lập, Phó Giám đốc ICAFIS, nhấn mạnh rằng mô hình PPP là “định hướng lớn của Chính phủ” để huy động nguồn lực xã hội và vai trò doanh nghiệp trong phát triển bền vững. FIP Vũng Tàu không chỉ là mô hình thành công trong ngành thủy sản mà còn là bản mẫu có thể nhân rộng sang các ngành hàng khác.
Với sự phối hợp chặt chẽ giữa nhà nước, doanh nghiệp và cộng đồng ngư dân, dự án đang dần biến “nghề lưới kéo xanh” thành thực tế, đồng thời nâng cao giá trị bột cá Việt trên bản đồ thương mại quốc tế.
Hãy theo dõi các bước tiếp theo của FIP Vũng Tàu và chia sẻ quan điểm của bạn về mô hình PPP trong ngành thực phẩm.
