Nội dung chính
Bối cảnh: Hàng ngàn dự án bất động sản đang mắc kẹt pháp lý
Gần 3.000 dự án bất động sản trên khắp cả nước đang gặp vướng pháp lý, tổng vốn ước 2,4 triệu tỷ đồng, tạo ra một nguồn cung tiềm năng khổng lồ nếu được tháo gỡ.
Theo Thứ trưởng Bộ Xây dựng Nguyễn Văn Sinh tại diễn đàn “Triển vọng thị trường bất động sản năm 2026 – Động lực cho chu kỳ tăng trưởng mới” (8/1/2026), chỉ có hơn 80% các dự án này gặp khó khăn về pháp lý, thủ tục đầu tư, đất đai và định giá đất.
Quy mô tài chính và tác động kinh tế
Với quy mô tài chính khoảng 2,4 triệu tỷ đồng, các dự án bị kẹt đang “đóng băng” một lượng lớn vốn lưu thông trong nền kinh tế. Nếu các vướng mắc được giải quyết, thị trường sẽ có thêm nguồn cung bất động sản lớn, góp phần giảm áp lực thiếu hụt nhà ở và kích thích tăng trưởng GDP.
Tiến độ tháo gỡ hiện tại
Cho đến nay, các cơ quan chức năng đã tháo gỡ được 926 dự án, chiếm khoảng 31% tổng số. Các dự án còn lại được phân chia theo thẩm quyền:
- 248 dự án thuộc thẩm quyền Quốc hội – đang trong quá trình nghiên cứu dự thảo nghị quyết.
- 278 dự án thuộc thẩm quyền Chính phủ và các bộ, ngành – dự kiến giải quyết trong năm 2026.
- 114 dự án thuộc thẩm quyền địa phương – sẽ do địa phương xử lý theo chỉ đạo Trung ương.
Đặc biệt, khoảng 80 dự án có hình thức hợp đồng BT (xây dựng‑chuyển giao) đang được Chính phủ chuẩn bị nghị quyết riêng để khơi thông nhanh chóng.
Chiến lược tăng nguồn cung nhà ở xã hội và thương mại
Bộ Xây dựng đồng thời đặt mục tiêu tăng nguồn cung nhà ở xã hội và nhà thương mại giá phù hợp. Đến cuối 2025, hơn 60% mục tiêu Đề án 1 triệu căn đã đạt được; năm 2026 dự kiến bổ sung thêm 160.000 căn, giúp cân bằng cung‑cầu.
Hiện cả nước đang triển khai 1.114 dự án nhà ở và khu đô thị, tổng cộng khoảng 529.000 sản phẩm. Tuy nhiên, TS Nguyễn Văn Đính, Phó Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản Việt Nam, nhấn mạnh vẫn còn bất cập về cơ cấu sản phẩm và mức giá phù hợp.
Những tín hiệu tích cực từ thị trường
Năm 2025, sau hàng loạt dự án được tháo gỡ, thanh khoản bất động sản đã cải thiện rõ rệt, giá bất động sản chững lại từ giữa năm nhờ các biện pháp điều tiết của Nhà nước. Dòng vốn tín dụng vào bất động sản đạt hơn 1,8 triệu tỷ đồng trong tổng hơn 4 triệu tỷ đồng của hệ thống ngân hàng.
Quan điểm chuyên gia kinh tế
TS Nguyễn Minh Phong cho rằng việc hoàn thiện thể chế, giảm thủ tục hành chính và áp dụng cơ chế đặc thù cho các dự án “đóng băng” sẽ mở ra cơ hội tái cấu trúc toàn diện thị trường, đặc biệt ở miền Nam – khu vực tập trung nhiều dự án quy mô lớn.
Ông Phong cũng lưu ý rằng các doanh nghiệp cần nâng cao năng lực quản trị, thích ứng nhanh với môi trường chính sách mới và các tiêu chuẩn phát triển ngày càng khắt khe.
Triển vọng 2026
Khi các vướng mắc pháp lý được giải quyết đồng bộ, thị trường sẽ bước vào giai đoạn sàng lọc mạnh mẽ: các dự án kém chất lượng, không minh bạch sẽ bị loại bỏ, nhường chỗ cho những nhà đầu tư có tiềm lực tài chính và tầm nhìn dài hạn. Đà phát triển sẽ chuyển hướng sang các khu đô thị lớn, dự án quy mô cao gắn với hạ tầng giao thông và mô hình đô thị bền vững.
Phương Uyên
