Nội dung chính
Cháo lươn Nghệ An không chỉ là món ăn truyền thống mà còn là biểu tượng ẩm thực gắn liền với tinh thần và sức mạnh của người xứ Nghệ.
1. Lý do cháo lươn trở thành biểu tượng của Nghệ An
Người dân Nghệ An tự hào vì cháo lươn – một món ăn giản dị nhưng đậm đà, phản ánh nét đặc trưng của ẩm thực miền Trung: cay nồng, thơm bùi và đầy dinh dưỡng. Khi cầu thủ trẻ Đình Bắc, người gốc Nghệ An, tỏa sáng trên sân cỏ quốc tế, người hâm mộ khắp cả nước đã chú ý hơn tới nguồn gốc ẩm thực của anh, từ đó mở ra một làn sóng khám phá đặc sản lươn đồng của tỉnh.
2. Quy trình chế biến – bí quyết tạo nên hương vị “đinh”
2.1. Nguyên liệu tươi ngon
Khác với lươn nuôi, lươn đồng sống trong bùn và kênh mương tự nhiên mang thịt săn chắc, thơm ngọt. Sau khi bắt, lươn được rửa sạch, khử nhớt bằng tro bếp hoặc muối hạt, rồi luộc vừa tới để dễ tách thịt.
2.2. Nước dùng tự nhiên
Thứ xương và đầu lươn được ninh kỹ, tạo nên nước dùng ngọt tự nhiên, không cần phụ gia mì chính hay hạt nêm công nghiệp. Nước dùng này là nền tảng cho bát cháo có độ ngọt vừa phải.
2.3. Gia vị đặc trưng miền Trung
Người Nghệ An thường dùng hành tăm (củ nén), ớt tươi, tiêu xay và nghệ tươi. Nghệ không chỉ tạo màu vàng óng hấp dẫn mà còn khử mùi tanh, tăng vị ấm và hỗ trợ tiêu hoá – một lợi thế quan trọng trong khí hậu gió Lào, mưa nắng thay đổi.
2.4. Cách nấu cháo
Gạo rang được dùng để nấu, giúp hạt cháo nở vừa phải, sánh mịn nhưng không đặc quánh. Khi múc ra bát, người bán thường rắc thêm hành lá, rau răm, giá trụng và đặt phần lươn xào lên trên, tạo nên màu trắng của cháo, vàng óng của lươn và xanh tươi của rau.
3. Cách thưởng thức truyền thống
Ở Nghệ An, cháo lươn thường đi kèm bánh mướt (bánh cuốn không nhân). Bánh mướt mềm, mỏng, chấm nước lươn hoặc ăn cùng cháo giúp cân bằng vị cay, mang lại cảm giác no nhưng không ngấy.
4. Giá trị dinh dưỡng – “siêu thực phẩm” cho mọi lứa tuổi
Theo báo cáo của Viện Dinh Dưỡng Quốc gia (2022), 100 g thịt lươn chứa khoảng 20 g protein, 2 g canxi, 3 g sắt và các vitamin A, B1, B6. Nhờ vậy, cháo lươn được xem là món ăn bổ dưỡng cho người mới ốm dậy, trẻ em, người lao động nặng và người cao tuổi. Kết hợp với nghệ và hành tăm, món ăn còn hỗ trợ làm ấm bụng và cải thiện tiêu hoá.
5. Địa điểm thưởng thức “chuẩn vị” nhất
Mặc dù cháo lươn đã lan rộng tới các thành phố lớn như Hà Nội, Hồ Chí Minh, nhưng để cảm nhận hương vị nguyên bản, du khách nên ghé thăm các quán ăn truyền thống tại TP Vinh, Diễn Châu, Yên Thành và Nam Đàn. Ở đây, mỗi gia đình vẫn duy trì cách nêm nếm và chế biến riêng, mang hương vị của đất trời Nghệ An.
6. Kết luận – Hương vị gắn liền với ký ức và niềm tự hào
Giản dị nhưng tinh tế, cháo lươn Nghệ An không chỉ là một món ăn ngon mà còn là câu chuyện về văn hoá, thói quen sinh hoạt và tình yêu quê hương. Đối với những ai đã một lần nếm thử, hương vị này sẽ luôn là “đinh” khó quên.
Yến Nguyễn
