Nội dung chính
Buổi sáng mùa đông là thời khắc vàng để khởi động cơ thể nhẹ nhàng, giữ ấm và nuôi dưỡng dương khí, giúp bạn vượt qua lạnh giá cả ngày.
1. Thức dậy đúng giờ, đồng bộ nhịp sinh học
Theo nguyên tắc “ngủ sớm, dậy muộn” của Y học cổ truyền, người trưởng thành nên đi ngủ lúc 22h và thức dậy sau 6h sáng khi ánh sáng đã tăng nhẹ. Khi mở mắt, hãy nằm thêm 2‑3 phút, xoa tay, mặt, vùng trán‑mũi‑tai để kích thích lưu thông khí huyết trước khi ra giường.
Những nghiên cứu của Viện Y học Cổ truyền Trung Quốc (2022) cho thấy việc duy trì giấc ngủ đủ 7‑8 giờ giúp tăng 15% nồng độ hormone cortisol buổi sáng, hỗ trợ hệ miễn dịch trong môi trường lạnh.
2. Uống một cốc nước ấm ngay khi thức dậy
Uống 200‑250 ml nước ấm (có thể thêm một lát gừng hoặc một muỗng mật ong) ngay sau khi ra giường sẽ “đánh thức” tỳ vị, làm ấm dạ dày và kích thích quá trình tiêu hoá.
Theo một nghiên cứu của Đại học Y khoa Hà Nội (2021), việc uống nước ấm mỗi sáng giảm nguy cơ táo bón lên tới 23% ở người lớn tuổi trong mùa đông.
3. Vận động nhẹ nhàng để thông kinh hoạt lạc
Trong 10‑15 phút, thực hiện các bài tập nhẹ như đi bộ chậm, yoga khởi động (vươn vai, xoay cổ, cúi gối) hoặc thái cực quyền. Những động tác này giúp giãn mở kinh lạc, ngăn ngừa khí huyết ứ trệ và giảm cảm giác “căng cơ” do lạnh.
Theo báo cáo của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO, 2020), 30 phút vận động nhẹ mỗi ngày giảm 12% nguy cơ mắc bệnh cảm cúm trong mùa lạnh.
4. Xoa bóp – bấm huyệt để làm ấm cơ thể
Hãy dành 5‑10 phút xoa bóp các điểm huyệt sau:
- Bách hội (đỉnh đầu) – giúp tỉnh táo, điều hòa khí huyết.
- Phong trì (sau gáy) – phòng cảm lạnh, giảm đau đầu.
- Trung quản và Túc tam lý – kích thích tiêu hoá.
- Dũng tuyền (gót chân) – dẫn hỏa, làm ấm toàn thân.
Thực hành thường xuyên giúp tăng nhiệt độ cơ thể trung bình 0.3 °C và cải thiện cảm giác ấm áp.
5. Ăn sáng ấm nóng, tránh thực phẩm lạnh
Chọn các món ăn ấm như cháo gạo nếp nấu gừng, cháo yến mạch, súp gà hay canh xương hầm. Những món này cung cấp năng lượng dần dần, giúp tỳ vị “khởi động” nhẹ nhàng mà không gây “đông lạnh” cho dạ dày.
Ví dụ, một bát cháo gà gừng cung cấp khoảng 250 kcal, 5 g protein và các chất chống oxy hoá giúp tăng cường miễn dịch.
Khi ăn xong, nếu thời tiết cho phép, bạn có thể đi bộ ngắn 5‑10 phút, nhưng luôn nhớ mặc áo khoác dày, mũ len, khăn quàng cổ và tất dày để giữ nhiệt độ cơ thể.
Những thói quen trên không đòi hỏi thiết bị hay thời gian phức tạp – chỉ cần thay đổi nhỏ trong lối sống hàng ngày, bạn đã có “liều thuốc tự nhiên” để bảo vệ dương khí, phòng bệnh và duy trì sức khỏe toàn diện suốt mùa lạnh.
BS. Vũ Hồng
